طراحی فضای سبز
Courtyard Design Inspiration
You’ll notice that many of these designs in addition to the beautiful architectural detail, incorporate water features, beautiful gardens, and a seating area where you can sit and let your thoughts float into the clouds…
پشت بام های سبز
بام های سبز، باغ هایی که به جای سطح زمین در پشت بام خانه ها ساخته می شوند، امروزه در بیشتر شهرهای پیشرفته و پرجمعیت دنیا که به علت افزایش ساخت و ساز و کاهش سطح زمین با کمبود فضا مواجه می شوند، جایگزین فضای سبز شهری یا همان پارک ها شده اند .
پشت بام های سبز:
اما این فناوری سبز و هنر معماری نوین در ایران که سرانه فضای سبز آن از حد متوسط نیز پایین تر است به علت ناآگاهی و شناخت نداشتن مردم و بی توجهی مسوولان همچنان ناشناخته و مهجور مانده است.
پرداختن به این فناوری می تواند از بزرگترین تحولات مثبت زیست محیطی در شهرها محسوب شود. بام های سبز(Green Roof) ، فضاهای سبزی هستند که به واسطه افزودن لایه هایی که قابلیت رشد و نمو گیاهان را دارند بر فراز پشت بام خانه ها ایجاد می شوند.
ساخت بام سبز قدمت بسیار طولانی دارد و به قرن های 7 و 8 پیش از میلاد مسیح بازمی گردد. تمدن های آسیایی پدید آمده در کنار رود دجله و فرات جزو اولین گروه هایی بودند که این هنر را به وجود آوردند که معروف ترین آنها باغ های معلق بابل کهن است. پس از آن ، بام های سبز به صورت پراکنده برای هزاران سال در مناطقی از اسکاندیناوی ، کردستان ، ایران ، ترکیه و عراق به نحوی برجسته ساخته می شدند.
ترکیب گل و خاک که به عنوان مصالح سنتی ساختمان سازی برای تشکیل سقف در این مناطق به کار برده می شد معمولا حاوی دانه های علف و گیاهان خودرویی بود که پس از استقرار خشت ها در پشت بام خانه ها، رویش یافته و بستری سبز و دلنشین پدید می آورد. این هنر کم کم با کاشت انواع گیاهان زینتی و تلفیق معماری و روش های ساختمان سازی گسترش پیدا کرده و امروزه به صورت یک فناوری نوین در بسیاری از شهرهای اروپا، امریکا و برخی شهرهای آسیایی بخصوص آلمان و سنگاپور به عنوان مکانیسمی برای روح بخشی به ساختمان ، افزایش سرانه فضای سبز شهری و حفظ هزینه های بلندمدت بناها محسوب می شود.
اگرچه واژه بام و دیوار سبز در ایران واژه ای ناآشنا برای بسیاری از مردم است و حتی بسیاری از متخصصان اطلاع و دید درستی از آن ندارند، اما برای دیدگان ، مناظری ناآشنا نیستند. پوشش خزه ، گلسنگ ، انواع گیاهان علفی و... در ساختمان های مناطق مختلف کشور بخصوص آذربایجان و خطه مرطوب و سرسبز گیلان و مازندران و بام های خانه های کوهستانی و روستاها مشاهده می شود. نمونه بسیار بارز آن هم بام های سبز خانه های روستای ماسوله است که باغچه هایی را بر بام خانه های پایین تر که حیاط خانه های بالاتر هستند، تشکیل می دهد.
البته گاهی گزارش هایی جسته و گریخته از افرادی خوش ذوق که پوشش گیاهی زیبایی بر ایوان و پشت بام خانه هایشان ساخته اند در رسانه ها به چشم می خورد و برخی ساختمان های جدید و گران قیمت شهر تهران نیز مبادرت به احداث بام های سبز روی بام های خود کرده اند که هدف عمده آنها صرفا زیباسازی و تشکیل فضایی متفاوت بر این بناهاست ؛ اما نمونه های اشاره شده تنها بخش کوچکی از ارزش و کاربرد این فناوری زیست محیطی است که در کلانشهرها بخصوص تهران از آن غفلت شده است.
با توجه به استانداردهای بین المللی ، توزیع سرانه فضای سبز شهری ، ناچیز بودن مساحت فضای سبز تهران که به طور نامناسب در سطح شهر توزیع شده ، مشاهده می شود که با توجه به جمعیت موجود در تهران فقط یک نهم فضای سبز شهری لازم در داخل محدوده در اختیار شهروندان تهرانی است که خود این مقدار نیز دارای پراکندگی مناسبی نیست.
کمبود فضای سبز از یک طرف و گسترش روز افزون شهرنشینی و بالطبع رشد عمودی ساختمان ها از طرف دیگر موجب شده است نیازهای روحی و جسمی شهروندان به طبیعت و فضای سبز و کارکرد مهم آنها در زندگی شهری به دست فراموشی سپرده شود.
دکتر سید علی جوزی ، متخصص و طراح محیط زیست در این باره می گوید: در حال حاضر 2 درصد مساحت خشکی های کره زمین را شهرها تشکیل می دهند و شهرنشین ها از سه چهارم منابع طبیعی استفاده می کنند که با گسترش شهرنشینی و کاهش منابع ، استاندارد فضای سبز مورد نیاز برای هر شهروند 20 متر مربع در نظر گرفته می شود که این مقدار از طریق احداث کمربندهای سبزشهری ، پارک ها، فضاهای حاشیه بزرگراه ها قابل جبران است ، اما به دلیل ارزش افزوده بالای زمین در کشور ما و رشد عمودی شهرها و آپارتمان نشینی ، فضای سبز شهری کمتر ایجاد می شود؛ بنابراین استفاده از فناوری بام سبز که از تکنیک های پیشرفته فضای سبز است با وجود مشکلات به کارگیری و ساخت واحدهای گیاهی ، پارک ها و باغ های مصنوعی از جهات بسیاری مقرون به صرفه بوده و می تواند جایگزین مناسبی برای پارک های شهری باشد.
وی با اشاره به مزایای احداث باغ سبز در بام خانه ها می افزاید: البته منظور از ایجاد باغ سبز صرفا کاشت گیاهان در بستری از خاک موردنظر نیست و باغ های گلدانی نیز می توانند برای این منظور استفاده شوند که در این صورت جزو سرانه فضای سبز محسوب نخواهند شد؛ اما کاشت گیاهان در بستر خاکی که موضوع بام سبز است موجب دوام و کاربرد بیشتر این فضاها می شود. آنچه درباره بام سبز مهم بوده و آن را از دیگر سطوح متمایز می کند، صرفه جویی در مصرف انرژی و سوخت و ساز در ساختمان هاست که براساس مبحث 19 آیین نامه ایجاد ساختمان و مسکن در خصوص صرفه جویی در مصرف انرژی ، ایجاد بام های سبز از این نظر در روزهای گرم در شهرهای خشک و نیمه خشک همانند تهران می تواند در تهویه مناسب و خنک تر شدن محیط شهری موثر باشد.
این فضاها ضمن ایجاد زیبایی منظر در محیط با ایجاد فون و فلور مناسب برای رشد انواع حشرات ، موجب جذب پرندگان به سطح بام ها و تخم گذاری در آنها شده و در نتیجه جزایر حیات وحش کوچکی در پشت بام خانه ها می سازند.کنترل و کاهش روان آب ناشی از بارندگی ، کاهش آلودگی هوا با فیلتر کردن ذرات معلق هوایی از طریق ساقه و برگ گیاهان ، حفاظت در مقابل آتش سوزی در ساختمان ، تقلیل آلودگی صوتی به میزان 40 دسی بل و... از دیگر مزیت های تکنیک بام سبز به شمار می آید. ویژگی های بام سبز شهری
توسعه فضای سبز بام ها باید براساس نگرش صحیح به نیازهای زیست محیطی و اجتماعی شهر و نیز امکانات و قابلیت های شهری صورت بگیرد؛ هر چند این فضاها جزو فضاهای خصوصی و نیمه خصوصی به حساب می آیند، ولی در بازدهی اکولوژیکی فضای سبز نقش موثری دارند. آنچه در اینجا موردنظر است ، شناخت گونه های گیاهان بومی سازگار با شرایط اقلیمی ، میزان آب و خاک مورد نیاز و چگونگی ایجاد بستری مناسب برای رویش گیاهان در پشت بام خانه هاست.
در این تکنیک ، گیاهان شناسایی شده و مناسب در بستر یا سوبسترایی ویژه با ترکیبی از مواد معدنی و آلی کاشته می شوند. ترکیب گیاه با سوبسترا طوری انتخاب می شود که احتیاج چندانی به آبیاری جز در شرایط خشکسالی نداشته باشد. ضمن این که یک لایه زهکش در زیر بستر قرار می گیرد تا ساختمان از خطرات دوگانه نفوذ ریشه گیاهان و تراوش آب به بنا از سقف محفوظ بماند.شقایق ابری نیا، کارشناس و طراح منظر درباره ملاحظات ساختاری بنا در ایجاد بام سبز می گوید: بام های سبز 2 نوع هستند:
بام سبز گسترده و متمرکز. بام های سبز گسترده اصولا سبک وزن هستند و معمولا ساختارهای مدون بام تحمل بار آنها را دارند. بام سبز گسترده سبک با عمق سوبسترایی بین 5 - 15 سانتی متر، وزن بام را بین 70 - 170 کیلوگرم افزایش می دهد؛ ولی بام های متمرکز مستلزم توان و مقاومت بیشتر بام در برابر بارشان هستند، به طوری که باری به اندازه 290 تا 970 کیلوگرم را بر بام تحمیل می کنند. انتخاب یک سیستم مناسب فضای سبز روی بام کاملا وابسته به توان تحمل بار توسط بام بنای زیرین است.
زمانی که قرار است در ساختمان جدید این بخش را طراحی کنیم مشکل زیادی نیست ؛ چراکه سیستم های پشتیبانی کننده در مرحله طراحی در ساختار بام لحاظ می شوند، ولی در مورد ساختمان های ساخته شده مالک بنا می تواند برای ارتقای ساختار و مقاومت بنا برای ایجاد بام سبز با مهندسان معمار و طراحان مشورت کند. گیاهانی که برای محیط زیست روی پشت بام گزینش می شوند باید متناسب با اقلیم هر منطقه بوده و قادر به مقابله با یخبندان های شدید، سرمای باد، خشکی هوا، رشد و گل دهی مثبت باشند.
دکتر سیدعلی جوزی درباره راهکارهای عملی برای پیشبرد این هدف معتقد است: در برنامه چهارم توسعه محوری به نام دولت سبز تعیین شده که بحث صرفه جویی انرژی ، استفاده کمتر از کاغذ، ایجاد فرهنگ زیست محیطی و غیره در آن مطرح شده است ؛ البته این امر در شهرداری با ایجاد دفتر محیط زیست و توسعه پایدار در حال پیگیری است که پرداختن به این مساله در کنار دیگر فعالیت ها، زمینه رسیدن به اهداف دولت سبز را فراهم می کند.
از این رو ایجاد فرهنگ سازی از طریق اطلاع رسانی ، راه اندازی دفاتر مشاوره برای ارائه کارشناس به معماران و طراحان ساختمان و شهروندان علاقه مند، استفاده از ابزارهای تشویقی مانند بخشودگی عوارض سالانه نوسازی برای انبوه سازان در صورت ساخت بام های سبز و حمایت از سازندگان این سیستم می تواند در احیای هنر معماری و طراحی فضای سبز بام شهری موثر واقع شود.
طرح فضای سبز -باغچه
فهرستی کامل از منابع مهم و مفید در مباحث اقلیم و معماری،
1. آلن، ادوارد، نظم معماری/ كاربردهای ساختمان، ترجمه كیومرث زنده دل، نشر چكامه، تهران، 1376.
2. احمدیان تازه محله، كاوه، آشنایی با اصول طراحی روشنایی، نشر طراح، تهران، 1385
3. احمدیان تازه محل، كاوه، اصول طراحی روشنایی در شهر، مجموعه مقالات نخستین همایش نورپردازی در شهر، تهران، 1387.
4. اسمیت، ن. ا.، «اصول طراحی روشنایی از دیدگاه ایمنی و بهداشت»، مترجم كاوه احمدیان تازه محله، نشر طراح، تهران، 1386.
5. امرایی، مهدی، «ارسی، پنجرههای رو به نور»، انتشارات سمت، تهران، 1383.
6. اوانز، بنجامین اچ.، نور روز در معماری، ترجمه شهرام پوردیهیمی، پوری عدل طباطبائی، نشر نخستین، تهران، 1379.
7. بدیعی، ربیع، «جغرافیای مفصل ایران»، جلد اول، مؤسسه اقبال، تهران، 1367.
8. بیر، آن. آر. و كاترین هیگینز، «برنامه ریزی محیطی برای توسعه زمین»، ترجمه سید حسین بحرینی و كیوان كریمی، انتشارات دانشگاه تهران، 1381.
تعريف كامل آكوستيك و نقش آن در معماري موضوع : تكنولوژي معماري
تاريخچه :
زندگي پر از صداست و ما هميشه طالب شنيدن صداهاي خوش و حياتي هستيم و از صداهاي نا مطبوع و خطرناك گريزانيم. بطور كلي بايد گفت كه هر چه پيش مي دويم، بشر نسبت به حس شنوايي بيشتر توجه پيدا ميكند. پيشرفت روز افزون صنايع صوت از قبيل : تلفن ـ راديو ـ فونوگراف ضبط صوت روي فيلم و تهيه فيلمهاي صدا دار و غيره خود ميتواند بر اين موضوع دليلي مسلم باشد .
از نظر اهميتي كه آكوستيك يا علم صدا دارا ميباشد ميتوان انتظار داشت كه اين موضوع در تاريخ علوم فيزيك جزو مطالب اساسي به شمار رفته باشد، در صورتي كه چنين چيزي نيست، زيرا در قبال تاريخ ساير علوم ، تاريخ آكوستيك قسمت از قلم افتاده و مهجوري بيش نيست. يكي از دلايل اين مهجوريت تاريخي اين است كه نظريه اساسي اصلي راجع به انتشار و اخذ صوت از زمانهاي بسيار قديم در تحولات فكر بشري پيدا شده و اسلوب اين فكر همان است كه امروزه مورد قبول ماست.
توليد صوت :
وقتي كه به يك جسم جامد ضربه وارد ميسازيم، توليد صدا ميكند. تحت بعضي از شرايط صداي حاصل ، بگوش انسان خوش آيند و مطبوع است و اين در واقع اساس پيدايش علم موسيقي است كه ساليان دراز قبل از تاريخ ضبط صوت ، موجود بوده است، اما موسيقي ، قرنها قبل از نظر علمي مورد تحقيق قرار گيرد، جزو صنايع ظريفه محسوب ميگرديد. اين مطلب مورد قبول عموم است كه اولين فيلسوف يوناني كه مبناي موسيقي را برسي نموده است. فيثاغورث ميباشد كه 6 قرن قبل از ميلاد زندگي ميكرده است .
ايران دو روز را به نام روز معمار برگزار مي كند
«كامران شاهينفر»، دبير جامعه مهندسان معمار ايران در گفتوگويي با UAN گفت: «11 مهر مصادف با سوم اكتبر از طرف اتحاديه بينالمللي UAE به عنوان روز جهاني معمار اعلام شده است. اين اتحاديه با چهار سال سابقه و حضور 120 كشور با يك ميليون معمار در سراسر جهان مشغول فعاليت است.»
شاهينفر تاكيد كرد:«ايران نيز عضو اين اتحاديه بينالمللي است و روز جهاني معماري را به همين مناسبت ارج مينهد.»
وي با انتقاد نسبت به نامگذاري دو روز در طي يك سال به نام «روز معمار» گفت:«اگرچه طرح مسايل معماري و محيط زيستي داراي اهميت است و بايد در هر فرصتي به جامعه معرفي شود با اين وجود معرفي دو روز متفاوت در سال به عنوان روز معمار قابل تامل و بررسي است.»
سال گذشته در همايش جامعه مهندسان معمار ايران كه 11 تا 14 مهر در خانه هنرمندان و به مناسبت روز جهاني برگزار شده بود معماري به عنوان يك راه حل اجتماعي با سهيم شدن در مشاركتهاي شهري مطرح شد، موضوعي كه بارها از سوي اتحاديه بينالمللي معماران نيز مورد تاكيد قرار گرفته بود.
همچنين وي با تاكيد بر اين موضوع كه شيخ بهايي در وهله اول يك رياضيدان است نه يك معمار معتقد است: «اين طرح در صورتي اجرايي ميشود كه به تصويب نمايندگان مجلس برسد.»
انجمن مفاخر معماري ايران از سال 1381 به ضرورت نامگذاري يك روز بهنام معمار در تقويم رسمي كشور رسيده و از همان تاريخ تلاش كرد تا روز ملي معمار را به تقويم روز هاي ملي كشور اضافه كند.
يخچال دوقوزپله
يخچال دوققوز پله در محله اي قديمي به عسگرخان و در كنار نهر كوچكي به نام ((دره چاي)) در شهر اروميه قرار دارد . دوققوز در تركي به معناي نه (9) مي باشد.تا قبل ازگسترش شهر به صورت فعلي ،اهالي اروميه از اين يخ استفاده مي كردند و نيز مراسم چهارشنبه سوري را در كنار حوضچه اي كه آب نهر به آن مي ريخت و فاصله اش با يخچال حدود چهل متراست برگزار مي گردد.

با توجه به شكل ساختمان و نقشه اي يخچال ،به نظر مي رسد اين بنا به دوره قاجار تعلق دارد . بنا و سقف آن از سنگ و آجر است . اين يخچال هنوز سالم باقي مانده و صدماتي به آن وارد نشده است . فضاي داخلي
معماری اسلامی (گنبد سلطانیه زنجان )2
گنبد سلطانیه زنجان

در 30 كيلومتري جنوب زنجان و در مسير محور ارتباطي و تاريخي حد فاصل فلات مركزي ايران و صفحات شمال غربي كشور دشتي پهناور آوردگاه سپهر آسمان با بنايي بسيار عظيم و گنبدي نيلگون و بس مرتفع موسوم به سلطانيه گرديده است كه يكي از شاهكارهاي معماري ايراني - اسلامي نه تنها در ايران بلكه در جهان است .
پروفسور آرتور پوپ كه عمري را به شيفته گي تمام صرف كندوكاو در معماري ايران زمين سپري كرد . در مورد بنا هاي آرامگاهي در ايران تحقيقات گسترده اي را انجام داده است كه قسمتي از ان را كه از كتاب معماري ايران وي گرفته شده است در سرآغاز توصيف اين گنبد مي نويسد : " فرمانروايان محلي ، بازرگانان و افراد بشر دوست كه در ميانشان زنان كم نبودند براي ايجاد كاروانسرا ها ، پل ها ، بازارها ، كتابخانه ها ، مقبره ها و باغ ها بانيان سخاوتمندي بودند . بنا هاي معروفشان ساختمان هاي شخصي بودند و مبين قدرت ، شخصيت ، رقابت ، ذوق و مقام آنان . بنابراين از نقش مهمي كه آرامگاهها در معماري ايراني داشته اند نبايد تعجب كرد ، نقشي چنان حياتي كه گاه نخستين كار فرمانروايان پس از بر تخت نشستن اقدام به ساخت آرامگاهش بود. شايد در مقام كاري براي اثبات جالودانگي. براي ايرانيان چشم انداز هاي عظيم برف پوش ، دره هايي به پهناوري يك ايالت و جلگه هاي پهن و درخشان مستلزم ايجاد بناهايي متناسب با اين شكوه و عظمت طبيعي است در چنين ساحتي ، كه بنا هاي معمولي در برابرش ناچيز مي نمايند ، تمايل به استفاده ي جسورانه از مقياس ناگزير بود. وظيفه دائم معماري ايراني پر كردن شكاف هولناك ميان دو دنياي خاكي و افلاكي به هر دو صورت طبيعي و نمادي است . آن مهم به وسيله ي بناهايي كه سر به آسمان مي آسايند عملي گرديد. گنبد آسمان با گنبدهاي عظيمي مورد تقليد قرار گرفت كه پيوسته امكان عبادتي جادويي را براي تقاضا نعمت ، بركت و قدرت فراهم ساختن."
معماری موزه هنرهای اسلامی The Museum of Islamic Art
The Museum of Islamic Art
Al Corniche
Doha, Qatar
“The desert sun plays a fundamental role, transforming the architecture into a play of light and shadows.”
I.M.Pei

Photo courtesy the Museum of Islamic Art
The Museum of Islamic Art is located on the south side of Doha’s Corniche on a man-made island sixty meters from the shore. A new C-shaped peninsula provides protection from the Persion Gulf on the north and from unsightly industrial buildings on the east. A park of dunes and oases on the shoreline behind the Museum offers shelter and a picturesque backdrop.
The museum is connected to the shore by two pedestrian bridges and a vehicular bridge. Two 100 feet tall lanterns mark the boat dock on the west side of the Museum, creating a grand entrance for guests arriving by boat.

Photo courtesy the Museum of Islamic Art
بررسي اقليمي ، معماري و كاربرد كاروانسراها
خلاصه: بررسي
اقليمي، معماري و كاربرد كاروانسرا ها . توضيح انواع آن ها و پراكنش
جغرافيايي آن ها، نحوه كار كرد و كاربرد و نحوه اجرا و مصالح آن ها.
فهرست:
1-مقدمه
2-شكل كاروانسرا در اقليم هاي مختلف ايران
كاروانسرا در سواحل جنوبي درياي خزر
كاروانسرا ها در كرانه شمالي خليج فارس و درياي عمان
كاروانسرا در نواحي كوهستاني و مرتفع
كاروانسرا در دشت هاي فلات
1- مقدمه
كاروانسرا ها، مهمان خانه هاي بين راهي كشور ايران در طي
قرون متمادي گذشته بوده و سابقه آن به دوره هخامنشي يعني بيش از دو هزار و
پانصد سال قبل مي رسد. در مسير راه هاي مهم بين شهري، كاروانسرا ها به
فاصله مسافتي كه كاروان در يك روز مي توانسته طي كند، ساخته مي شده است.
به دليل خشكي نسبي آب و هوا در بخش عمده اي از كشور ايران
و دور بودن شهر ها و آبادي ها از يكديگر، وجود نقاطي جهت استراحت و تهيه
آذوقه در بين راه، امري حياتي و ضروري بوده و بدون وجود اين ايستگاه ها،
طي طريق و ارتباط بين مناطق مختلف كشور غير ممكن بوده است.
از آنجايي كه در دوره پيش از اسلام، خصوصاً در زمان
پادشاهي هخامنشي، وسعت مملكت ايران بسيار زياد بوده و كنترل اين امپراطوري
وسيع احتياج به خطوط ارتباطي منظم و مطمين داشته، مورخين يونان باستان
مانند هرودت و گزنفون از
تاریخچه قنات
تاریخچه قنات
باغ ارم شیراز

در شمال غربي شيراز و در انتهاي خيابان ارم و در تقاطع بلوار شرقي - غربي باغ ارم و بلوار شمالي - جنوبي جام جم و آسياب سه تايي، باغ ارم قرار گرفته است. اين باغ به مناسبت عمارت و باغ بزرگي كه در گذشته توسط شدادبن عاد پادشاه عربستان به رقابت با بهشت ساخته شده و ارم ناميده شده بود، به باغ ارم مشهور گرديده است.
به ادمه مطلب رجوع کنید...
طراحی خانه های اقلیمی Bioclimatic Housing: Innovative Designs for Warmer Climates
Publisher: Earthscan Publications Ltd.
Language: English
ISBN: 1844072843
Paperback: 400 pages
Data: Dec 2007
Format: PDF
Description: In the search for sustainable architecture there is growing interest amongst architects, designers and engineers in the relationship between nature and design. The term ‘bioclimatic’, traditionally relating to the dynamic between climate and living organisms, is applied by the authors in focusing on countries where housing requires cooling for a significant part of the year and presenting both the theory and practice of innovative, low-energy architecture. Having set out new definitions of bioclimatic housing, the book interweaves the themes of social progress, technological solutions and industry developments within a discussion of global and country trends. With case studies from Iran, Malaysia, Australia, Japan, Sri Lanka and Italy, this is a truly international and authoritative work, prepared under the auspices of a 5-year International Energy Agency (IEA) project.
* A landmark text from the International Energy Agency on sustainable architecture in warmer climates
* Uses the approach of bioclimatic housing to explore how sustainable architecture interacts with its environment
* Explores a range of global case studies from the Middle East, Asia, Europe and Australasia, forming an overview of strategies and showing how these can be developed into practice






با سلام اینجانب کارشناس معماری هستم و با آرزوی موفقیت ورود شما دوست گرامی را به این وبلاگ خوش آمد گفته و امیدوار است تا با پیشنهادات و انتقادات سازنده خود ما را یاری نمایید. ایمیل: memari.modern@gmail.com